دیشب برف جانانه ای اومد. اما صبح که بیدار شدم بیشترش آب شده بود. وقتی راه افتادم که بیام بیرون توی مسیر متوجه یک چیز جالب شدم. روی آسفالت و پیاده رو هرجا که زمین ترک داشت، برف باقی مونده بود. خط های طولانی و خیلی قشنگ. کنجکاو شدم که بدونم چرا اینطوریه؟؟؟

چندجا که اینطوری بود را بررسی کردم. توی شیارهای زیر برف ها یه چیزهایی بود. مثل تکه چوب، علف های هرز (که هنوز سبز بودند) و مقداری هم ماسه! و هرجا که علف بیشتر بود مقدار برف هم بیشتر بود. البته اون جاهایی که من بررسی کردم خوب 20 تا 30 جا بیشتر نبود.

اولین چیزی که به ذهنم رسید اینه که علت آب شدن برف ها گرمای زمینه. اما اینکه چرا برف ها توی اون نقاط آب نمی شدن؟ شاید به خاطر عایق هوایی بود که بین برف و زمین بود! ... اما به نظرم این کافی نیست! باید بیشتر فکر کنم. به نظر شما دلیلش چی می تونه باشه؟

در پست اخیر وبلاگ علمیران  مطلبی درباره نظریه نسبیت و ارتباط آن با یک آیه قران نوشته شده. در این مطلب با استفاده از گفته قران که "فرشتگان و ارواح در يك روز به او (مذكر) صعود كردند كه اين معادل پنجاه هزار سال براي انسان است"! و به کمک رابطه نسبیت خاص

t0/t = (1 - v^2/c^2)^0.5

برای زمان سرعت حرکت فرشتگان محاسبه شده که برابر با 299792457.9999994 m / s به دست اومده که مطابق با عقیده مسلمانان در مورد فرشته هاست که آنها با سرعت نور حرکت می کنند. و در نهایت نتیجه گرفته که این تطابق آیه با نسبیت یک معجزه است! من محاسبات را دوباره انجام دادم که به نظرم درسته.

اما به نظرم اساس استدلال نادرسته چون درجه خطا در این معادلات وارد نشده. همونطور که می دونیم کسر  t0/t  با افزایش سرعت به سمت صفر میل می کنه. فرض کنیم انحراف در سرعتی که اینجا محاسبه شده حداکثر پنج دهم درصد باشه بنابراین سرعت فرشته ها بین سرعت نور 299792458 و پنج دهم درصد کمتر یعنی 298293496 متر بر ثانیه می تونه باشه.

حالا اگر با حد پایینی سرعت که من اینجا نوشتم نسبتt0/t  را محاسبه کنیم با دقت 9 رقمی میشه 0.09987491 یعنی 10.0125247 روز برای انسان در مقابل یک روز برای فرشته ها! بنابراین بازه ای که جواب با دقت پنج دهم درصد درست است بین 10روز (0.03 سال)  تا بی نهایت است! (که البته مقدار 50000 سال نیز در همین بازه است!) به بیان دیگه مثلا اگر به جای 50000 سال می گفتیم 2 ماه یا یک میلیارد سال یا ... باز هم جواب قابل قبول بود!

عکس این محاسبات نیز به راحتی همین مطلب را نشان می دهد. اگر به جای 50000 سال یک میلیون سال هم باشد! تنها دقت سرعت به 299792457.99999999884339329475309  می رسد یعنی تقریبا 3.68 ضرب در 10 به توان 16- درصد خطا دارد. یعنی این مقدار سال،t ، حد بالایی نداره و حد پایینی با دقت تعیین میشه!

به بیان دیگه اینجا به جای 50000 هرعدد دیگری بالای 1 (وحتی کوچکتر!) هم گفته می شد بازهم می شد همین برداشتی را کرد که از اون محاسبات شده! و این طور استدلال اصلا درست نیست چون یک باور کاذب و اشتباه ایجاد می کنه!

...

گام بر می دارم. بر انحنای افق گام بر می دارم. و ایجاز خورشید را در بیان واقعیت بشر مفلوک می نگرم. گاهی حتی گدازه های آتش از دهان اژدهای موسی را می توانم ببینم ... در افق. در افق جایی بین رویاهای یک مرد و واقعیت موجود ... جایی هست که رنج زایمان می روید. جایی که همه می دانند اما برایشان مهم نیست می میرند. از همین رنج می میرند.

چای، قند و کمی خستگی. پیاده روی روزانه. و تفکر زجربار. ز ج ر! زجر نه رنج!

اندوه و دغدغه هایی که بیشتر نیاز است تا ناچاری ...

زل زدم توی چشمانش. چند دقیقه ای هست آنجاست. من نمی توانم از او چیزی بخواهم یا با او سخن بگویم. من نمی توانم در تاریکی او مهمان شوم. من نمی توانم .... او مرده! و من هم روزی می میرم. چندش آور است وقتی کسی در آغوشم می گیرد و می گوید : "... " ... تسلیت می گوید. من از مرگ نمی هراسم چون نمی دانم یعنی چه. نمی فهمم. مثل ظلمات که هرچه خیره تر می نگری بزرگتر می شود. من از اینکه نمی دانم رنجی می برم. رنجی که عاقبت مرا خواهد کشت. ز ج ر! نه رنج!

خوب این امر به خودی خود چندان بحث انگیز نیست. اما اینکه که او در مقابل نظریه مکانیک کونتومی سرسختانه مقابله میکنه و استدلالش هم این بوده که: "خدا هیچ وقت تاس نمی اندازد." برای من کمی عجیبه. کسی میدونه که مفهوم علمی این حرف اینشتین کجاست؟ یعنی دقیقا به چه چیز مکانیک کوانتوم ایراد میگیره؟

من می خوام در مورد مکانیزم رشد کربن نانو تیوب ها در روش CVD  صحبت کنم. فرض کنیم یک ذره فلز آهن به اندازه  قطر 20 نانومتر داشته باشیم. که گاز استیلن در دمای 1023 درجه کلوین از روی آن می گذرد. گاز استیلن در تماس با آهن تجزیه میشه:

C2H2 = H2 + 2C    Fe catalyst

در این واکنش دو اتم کربن از یک مولکول استیلن جدا می شن. اتم های کربن به تدرج داخل ذره آهن نفوذ می کنند و آن را اشباع می کنند. پس از آنکه ذره اشباع شد. اتم های کربن از داخل ذره خارج می شوند و کربن نانوتیوب به تدریج تشکیل میشه. حالا چرا کربن اول وارد کاتالیست میشه و بعد تیوب را تشکیل میده؟ این چندان مشخص نیست. اما چون شروع رشد تیوب با تاخیر هستش، گفته میشه که

اول ذره اشباع میشه (درشکل سطح مقطع ذره آهن و کربن نانوتیوب روی آن را می بینیم):

ما اینجا میتونیم با استفاده از قانون اول فیک در مورد نفوذ، سرعت نفوذ کربن در ذره آهن را حساب کنیم. واز روی اون سرعت رشد نانوتیوب را به سادگی حساب کنیم:

مقدار کربنی که وارد ذره آهن می شود = مقدار کربنی که از ذره خارج می شود

حالا اگر فرض کنیم سرعت نفوذ مقدار کربن وارد شونده را محدود میکنه، پس می تونیم رابطه زیر را بنویسیم:

سرعت نفوذ(گرم بر ثانیه)×زمان فرایند(ثانیه) = مقدار کربن ورودی(گرم)

مقدار کربن خروجی هم که مقدار نانوتیوب هستش:

جرم نانوتیوب (سانتیمتر مکعب)×چگالی کربن(گرم بر سانتیمتر مکعب) = مقدار کربن نانوتیوب(گرم)

با حل دو معادله بالا زمان فرایند به دست می آد.

پس سرعت رشد نانو تیوب که میشه: (طول نانوتیوب تقسیم بر زمان فرایند ) به دست می آید. البته اینجا فرض شده که سرعت رشد ثابت هست.  من برای دمای 1023 کلوین سرعت رشد نانوتیوب را به دست آوردم که در حدود 0.5 میکرومتر بر ثانیه بود. البته این یک شرایط ایده آله و قابل استناد نیست. اما این مقدار به مقدار تجربی نزدیکه. کربن نانوتیوب ها اغلب در همون لحظات اول واکنش تشکیل میشن و رشد اون ها عقیم می مونه. خیلی ها سعی کردند که رشد آنها بهینه بشه. و این کار هنوز هم ادامه داره. اما هزینه این کارها خیلی بالاست و به صرفه نیست. بزرگترین کربن نانوتیوب های ساخته شده در حد چند میلیمتر هستند که برای آزمایش خواص الکتریکی کربن نانوتیوب ها مورد استفاده اند.

پی نوشت: چیزی که من اینجا توضیح دادم خیلی ساده شده بود. اگه سوالی هست جواب میدم.

نکته جالبی که این سایت داره اینه که به شما این توانایی را می ده که با تغییر ساعت کامپیوترتون آمار مربوط به همون تاریخ را ببینین. مطمئنن این یک آمار دقیق نیست. اما برای بعضی محاسبات سرانگشتی خوبه. توی این سایت لینک های جالبی هم هست که می تونید ببینید.

یکی از چیزهایی که ممکنه نسل ما را به انقراض بکشاند از بین رفتن زمین است. البته مورد نظر من عوامل طبیعی هستند.

یکی از این عوامل طبیعی زلزله است. زلزله پدیده ای است که بر اثر آزاد شدن انرژی ناشی از لغزش ناگهانی لایه های زمین بر روی یکدیگر به وجود می آید. تا کنون زلزله های طبیعی بسیاری  در زمین رخ داده است. زمین لرزه های کوچک هرروز اتفاق می افتند. این نقشه زمین لرزهای هفته گذشته را در جهان نشان می دهد.

همچنین در این سایت هم می توانید آمار آخرین زمین لرزه ها را ببینید.

من نمودار زیر را به کمک اطلاعاتی که در سایت wikipedia بود رسم کرده ام. این نمودار نشان دهنده بزرگترین زلزله های تاریخ است. بزرگی زلزله ها برحسب رابطه  M=Log₁₀ A به دست می آید که A میزان جابه جایی در واحد میکرومتر است که به کمک لرزه سنج های استاندارد اندازه گیری می شود. همینطور که مشخصه زلزله یک پدیده بسیار رایجه و طبق آمار در سال های اخیر بسیار زیاد شده است. واز همه مهم تر هیچ نظم خاصی ندارد.

من شنیده ام که زلزله ای با قدرت 11.5 ریشتر می تواند زمین رابه دو تکه تبدیل کند. (کسی در این مورد چیزی می دونه؟)